Zeg ‘NEEN’ tegen Burn-out

Laat je batterijen niet leeglopen !


Talent is relationeel en een burn-out ook!

Burn-out kan ook ontstaan vanuit een relationele dynamiek. Deze dynamiek kan uiteindelijk leiden tot energieverlies.

Wat is die relationele dynamiek juist en hoe kan je die tegen draaien?

  1. Als loslaten niet meer mogelijk wordt: Relationele Dynamiek!
  2. Loyaal zijn aan iedereen, maar niet aan mezelf: een bijzondere relationele dynamiek!
  3. Als je in een relationele dynamiek zit … met jezelf!

Lees hieronder meer …


1. Als loslaten niet meer mogelijk wordt: Relationele Dynamiek

De kern van de dynamiek die leidt tot drastisch energieverlies en kan leiden tot een burn-out, bestaat erin dat je in je hoofd alleen nog maar bezig bent met één persoon. Dat kan een leidinggevende zijn, een medewerker, een klant, een collega, …

Het hele proces kan op verschillende manieren in gang worden gezet. Vaak onverwachts, snel en op een erg verwarrende manier. Maar steeds weer is de kern van het verhaal dat er iemand is die steeds meer van je gedachten gaat beheersen. Je voelt je niet gezien, erkend en gewaardeerd. Op die manier dat je – naar je eigen gevoel – onrecht wordt aangedaan. Op een manier dat je niet kunt zijn wie je zou willen zijn. Dat je niet kunt zeggen wat je zou willen zeggen. En daar ga je tegen vechten. Vooral in je hoofd. Met gedachten die je niet meer stil kunt zetten. Je voert dialogen in je hoofd, maar je breekt die gesprekken ook weer af omdat je weet dat je dat gesprek wellicht toch niet zo zou kunnen voeren. Het leidt tot boosheid, onmacht, verdriet en een sterk gevoel van verzet.

Dit proces kan erg ver gaan en is ontzettend vermoeiend. Het leidt tot drastische daling van energie, tot twijfel aan je eigen kunnen. Het brengt je uit je normale doen, zowel op werk als thuis. Loslaten wordt heel moeilijk en piekeren neemt de overhand. En de beslissing om van functie te veranderen, komt er niet omdat je eerst gerechtigheid wilt.

Maar is dat wel zo …

De dynamiek die hierboven wordt beschreven, verloopt in verschillende stappen. Soms gaat het sneller, soms trager. Soms verlopen de verschillende stappen in een andere volgorde of met een andere heftigheid. Maar het een en het ander zal wel herkenbaar zijn.

Bovendien hoef je geen burn-out te hebben om de dynamiek te herkennen. Hoe sneller je de dynamiek van het proces herkent, hoe gemakkelijker je actie kunt ondernemen om de dynamiek om te keren.

De grootste valkuil is om vast te blijven hangen in een patroon van strijd en vechten, in het zoeken naar eerherstel, excuses, rechtzettingen en het moment waarop de ander eindelijk toegeeft en erkent dat jou onvoldoende recht is gedaan.

Het is een illusie om te denken dat je zomaar en snel uit deze beklemming loskomt. Maar op het moment dat je diep in jezelf de keuze (‘Dit is wat ik wil’, ‘Daar doe ik het voor!’) hebt gemaakt, komt de energie binnen enkele seconden terug. En als je eenmaal uit die beklemmende relatie bent gestapt, komt onmiddellijk de autonomie en het vermogen tot zelfsturing terug.


2. Loyaal zijn aan iedereen, maar niet aan mezelf: een bijzondere relationele dynamiek

Het gaat steeds over mensen die enorm loyaal en toegewijd zijn. Vanuit een sterk verantwoordelijkheidsgevoel en/of een enorme dienstbaarheid zetten ze zich ten volle in voor de vragen die op hen afkomen of de taken waarvoor ze zich hebben geëngageerd.

Over het algemeen brengt hen dat erg veel voldoening in het werk, maar ze komen in de problemen als de volgende drie voorwaarden zijn vervuld:

  • Als de stroom aan vragen en/of als datgene wat nodig is om hun verantwoordelijkheid na te komen, hun capaciteit overstijgt;
  • Als ze dezelfde verantwoordelijkheid of dienstbaarheid tonen in verschillende contexten zodat niemand ziet dat ze in de problemen komen en ze zelf geen keuze kunnen maken.
  • Als ze heel erg kritisch zijn op de kwaliteit van het werk en er niet mee om kunnen dat iets niet 100% is afgewerkt, te gevoelig zijn voor feedback van anderen over iets wat niet voldoet en/of een stemmetje in het hoofd hebben dat hen voortdurend toespreekt en zegt wat er allemaal niet goed aan is.

Het gevolg is dat ze zelf niet kunnen kiezen en dat ze niet het vermogen hebben om de stroom vragen en de karrenvracht werk te begrenzen. Als gevolg daarvan zijn ze loyaal aan iedereen behalve aan zichzelf aan de eigen behoefte aan welbevinden en aan de eigen gezondheid.

Voor deze mensen zal omgaan met ‘grenzen” een thema én een uitdaging vormen.


3. Als je in een relationele dynamiek zit … met jezelf

Het klinkt misschien raar, maar je kunt ook in zo’n dynamiek terechtkomen met jezelf. Sommige mensen zijn van nature erg gevoelig voor de relationele dynamiek. De mensen die behoren tot deze doelgroep hebben over het algemeen de volgende kenmerken:

  • Ze zijn intelligent (en dan niet zozeer op de schoolse manier), maar ze blinken uit in hun vermogen om out-of-the-box te denken en verbanden te leggen en door hun creatieve ideeën en oplossingen
  • Ze hebben meer autonomie nodig dan anderen.
  • Ze zijn gepassioneerd. Ze hebben een zeer hoge intrinsieke motivatie.
  • Ze zijn erg gevoelig. Ook al is dat niet onmiddellijk duidelijk voor iedereen in de omgeving. Eén woord kan al voldoende zijn om hen innerlijk uit balans te brengen. Eén opmerking kan dagenlang rondtoeren in het hoofd. Meestal zijn ze niet handig om dit bespreekbaar te maken.
  • Ze hebben een hoog rechtvaardigheidsgevoel, en tegelijk een apart rechtvaardigheidsgevoel. Als ze onrecht zien in de omgeving, dan hebben ze het daar erg moeilijk mee. Loyaal meegaan in een beslissing die in hun ogen geen rechte beslissing is, is voor hen erg moeilijk.
  • Ze hebben een hoge behoefte aan authenticiteit. Aan zichzelf kunnen zijn en trouw zijn aan de eigen waarden. ‘Practice what you preach’ en ‘Walk the talk’ is voor hen heel belangrijk.

Door de combinatie van al deze kenmerken samen, hebben ze veel meer kans om in een relationele vechtdynamiek terecht te komen en om op zo’n moment erg onhandig om te gaan met zo’n dynamiek.

  • Ze reageren ongeduldig
  • Ze kunnen niet relativeren
  • Ze zijn te eerlijk. Ze hebben een aparte en niet altijd handige opvatting over wat eerlijk zijn is. In hun definitie van authenticiteit zit vervat dat je alles zegt wat je denkt en voelt bij een situatie, met alle gevolgen van dien.
  • Ze zijn onhandig in het bespreekbaar maken van conflicten. de spanningen die ze ondervinden zijn voor hen vaak zo existentieel en urgent dat gesprekken niet tot voldoening leiden en dat ze zich zeer snel afgewezen en onrechtmatig behandeld voelen.

Tegelijk is het een zeer creatieve doelgroep. Het is misschien wel een van de meest creatieve lagen van onze samenleving. Mensen die door hun gedrevenheid, hun creativiteit en hun innovatieve vermogen elke dag weer het verschil maken, in het bedrijfsleven, het onderwijs, de zorg, in profit en non-profit, in media en cultuur, …

Voor deze mensen zal bewustzijn worden van hun overtuigingen en hoe deze hun gedragingen, relaties en resultaten bepalen een waarde(n)vol thema zijn tijdens het coachen.


Bron: boek van Luk Dewulf “STOP burn-out”.


meer weten