Krachtgericht coachen

7. Inzetten van Krachtgericht coachen

De benadering van Krachtgericht coachen is bruikbaar voor coaching trajecten die meerdere sessies omvatten, maar ook voor een eenmalig coaching gesprek of een kort contactmoment met een medewerker, leerling of student. Daarbij kan het gaan om persoonlijke en/of professionele ontwikkeling.

Voorbeeld stappenplan

Stappenplan KC


Deze aanpak van Krachtgericht coachen (incl ontdekken van KernKwaliteiten en KernTalenten) kan onderdeel uitmaken van een loopbaanbegeleiding waarvoor VDAB loopbaancheques als betaalmiddel kan worden ingezet – lees meer: Kostprijs/ VDAB Loopbaancheques

Krachtgericht coachen

6. Idealen of verlangens – KernTalenten

Er is een nauw verband tussen de kernkwaliteiten van mensen en hun gekozen doelen of idealen. Het sterke verband is niet toevallig: mensen lijken een ingebouwd verlangen te hebben om hun kernkwaliteiten zo optimaal mogelijk te gebruiken in de wereld om hen heen. Dat leidt tot het nastreven van bepaalde idealen. Omgekeerd kiezen mensen meestal ook idealen waarvan ze aanvoelen dat ze ook de potentie in huis hebben om die te realiseren. Het proces van streven naar vervulling van het ideaal geeft zin en betekenis aan het bestaan.

Overigens is het in veel gevallen passender om niet over idealen te spreken, maar over diepe verlangens van mensen, hoewel dat misschien niet zo professioneel klinkt als termen zoals idealen of doelen. Verlangens zijn duidelijk verbonden met voelen en willen, terwijl doelen meer een cognitief karakter lijken te hebben.

Kortom, idealen verwijzen vaak naar een verlangen om de eigen kernkwaliteiten volop in te zetten en daardoor een bijdrage te leveren aan een groter doel. Dat is een prachtige drijfveer, die nauw aansluit bij je eigen aard (persoonlijkheid).

In een zich verdiepende coaching relatie kan het goed zijn om te onderzoeken in hoeverre hetgeen een coachee als ideaal formuleert, de manifestatie is van een diep persoonlijk verlangen: vanuit zijn kerntalenten!


Wat zijn kernTalenten?

Je KernTalenten geven je aard, potentieel en intrinsieke motivatie weer.

  • je aard: jouw unieke karaktereigenschappen
  • je potentieel: wat je tot ontwikkeling kan brengen
  • je intrinsieke motivatie: je goesting om je ergens voor in te zetten.

Het zijn je sterktes en zwaktes, die aangeven wat je graag doet en op welke manier. Alle KernTalenten samen geven een goed beeld van jouw fundamentele aanleg en ook geven ze je “goesting” weer om bepaalde dingen te willen kunnen. Het zijn de absoluut noodzakelijke eigenschappen om je realistische dromen werkelijkheid te laten worden.

Je sterke KernTalenten zijn de talenten die je de energie geven om levenslang uit te kunnen putten. Jouw kleine KernTalenten en sommige combinaties van KernTalenten geven je grenzen aan. Dit is waarom je volledige KernTalenten­constellatie het kompas van je persoonlijkheid vormt. Ze toont jou als die unieke persoon met die speciale combinatie van eigenschappen en elke combinatie is even waardevol!

lees meer: Wat zijn KernTalenten?

Je eigen KernTalenten in kaart brengen

Een KernTalenten profiel geeft je meer inzichten in je persoonlijkheid, je potentieel en je intrinsieke motivatie.

Krachtgericht coachen

5. Wat zijn kernkwaliteiten?

Een belangrijk uitgangspunt van de positieve psychologie is echter dat je kernkwaliteiten altijd tot je beschikking staan. Ze horen wie je bent! Het is een belangrijke stap om je dit te realiseren en je eigen kernkwaliteiten beter te leren kennen en ze bewust in te zetten voor je doelen. Dit geeft je vertrouwen in je eigen kunnen. Dit is dan ook een belangrijk aandachtspunt bij krachtgericht coachen.

Voorbeelden van kernkwaliteiten

Handig, zorgzaam, creatief, spontaan, avontuurlijk, daadkrachtig, geduldig, optimistisch, zelfstandig, bescheiden, betrokken, flexibel, onafhankelijk, visionair, ijverig, sportief, verantwoordelijk, liedevol, assertief, consequent, doelgericht, analytisch, sensitief, humoristisch, helder, ordelijk, nauwkeurig, relativerend, rustig, veelzijdig, gestructureerd, hulpvaardig, betrokken, initiatiefrijk, ondernemend, praktisch, zorgvuldig, verbindend, respectvol, muzikaal, zelfverzekerd, vastberaden, empathisch, attent, …

Om de eigen kernkwaliteiten te benutten moet je die natuurlijk in de eerste plaat kennen. Veel mensen zijn zich eigenlijk helemaal niet bewust van hun kernkwaliteiten, soms omdat ze hun eigen kernkwaliteiten als vanzelfsprekend vinden. Toch is het belangrijk voor mensen om hun eigen kernkwaliteiten te kennen, te voelen dat zij die hebben en er bewust gebruik van te maken in hun werk en privéleven.

Er zijn verschillende manieren om je eigen Kernkwaliteiten in kaart te brengen. Binnen coaching kunnen deze manieren in vormen van oefeningen worden ingezet. Er bestaan ook vragenlijsten die kunnen worden gebruikt, maar weet dat die nooit zo een sterk effect zullen hebben dan wanneer je er zelf mee aan de slag gaat.


Je eigen kernkwaliteiten in kaart brengen

We noemen hier zeven manier om je eigen Kernkwaliteiten in kaart te brengen:

  1. Stilstaan bij de eigen kernkwaliteiten, eventueel met behulp van anderen.
  2. Reflecteren op succeservaringen.
  3. Stilstaan bij persoonlijke bijdragen/ investeringen
  4. Reflecteren op een inspirerend voorbeeld
  5. Gebruikmaken van rolvoorbeelden uit iemands geschiedenis
  6. Reflecteren over waarden
  7. Een vragenlijst invullen

De verschillende manieren kunnen in praktijk gebracht worden door middel van opdrachten. Wil je meer weten neem dan contact op.

Krachtgericht coachen

4. Versterken van het psychologische kapitaal

Als mensen vertrouwen hebben in hun eigen kunnen, voelen ze zich krachtiger en wordt hun handelen effectiever. Het vertrouwen in hun eigen kunnen wordt daarom beschouwd als essentieel in het “psychologisch kapitaal” van mensen. Persoonlijke kwaliteiten van mensen zijn een belangrijke bron voor het vertrouwen in eigen kunnen en voor het gevoel van kracht.

Bewustwording van kernkwaliteiten en kerntalenten richt de aandacht op iemands sterke kanten en roept positieve gevoelens op. Dat is belangrijk, omdat uit onderzoek in de positieve psychologie blijkt dat een eenzijdige focus op wat nog niet goed is en verbeterd dient te worden, nadelig is. Dat komt doordat zo’n focus negatieve gevoelens oproept en die blokkeren ontwikkeling omdat ze iemands blik vernauwen. We weten tegenwoordig dat positieve gevoelens essentieel zijn om mensen tot groei te brengen.

Positieve gevoelens verruimen je waarneming en je denken, terwijl negatieve die inperken en energie kosten. Positieve gevoelens maken mensen creatiever, helpen hen om sneller en gemakkelijker te leren, bevorderen cognitieve prestaties en ondersteunen het opbouwen van psychologische buffers, waardoor iemands veerkracht toeneemt.

 

Flow

Als iemand handelt vanuit contact met de eigen kernkwaliteiten en kerntalenten, komt er een innerlijke energiestroom, een ‘flow’ op gang die ook invloed heeft op anderen in de omgeving.

Flow wordt gekenmerkt door het ervaren van een beweging van binnenuit de persoon, een gevoel van ‘stromen’. Bij flow is er een optimale balans tussen iemands capaciteiten en wat de situatie vraagt. Het voelt alsof dingen haast vanzelf gaan. Het geeft energie, wat je kunt waarnemen bij iemand doordat de ogen beginnen te stralen. Kenmerkend voor flow is ook het volledig aanwezig zijn in het hier-en-nu. Je ervaart een ‘fijngevoeligheid’ voor wat er nodig is in het moment. We komen hier later nog op terug.

fullsizeoutput_29d

Een kenmerk van flow is dat denken, voelen en willen in harmonie zijn met elkaar en dat het handelen daar als vanzelf uit voortvloeit.

Als iemand erg in het hoofd blijft zitten (denken), is er geen flow. Als iemand alleen maar emotioneel is (voelen) en daarin blijft steken, is er geen flow. Als iemand te sterk gefocust is op een eigen doel (willen) en daardoor niet meer flexibel kan inspelen op de omgeving, is er ook geen flow.

Krachtgericht coachen

3. Probleemgericht versus Krachtgericht Coachen

Probleemgericht coachen: Door in het probleem te duiken ontstaat gemakkelijk een verschijnsel dat we “tunnelvisie” kunnen noemen. De coachee gaat zichzelf steeds meer bekijken vanuit een problematisch kader.

De hoop is natuurlijk dat door het beter begrijpen van het probleem er een goede oplossing gevonden wordt, maar dat gebeurt lang niet altijd.

Uit onderzoek blijkt dat een focus op een probleem belemmerend is voor creativiteit, motivatie en effectiviteit. (we komen hier op terug als we het hebben over het versterken van het psychologisch kapitaal)

Observeer eens een coachee die probleemgericht gecoacht wordt (of denk aan de vaak goed bedoelde koffiekletskes waar iemand zijn problemen uit de doeken doet). Als je op de lichaamstaal let, zie je dat de coachee zich meestal steeds zwakker gaat voelen. Hoogstens is er een korte oplevering als er een oplossing wordt bedacht, maar dit is vaak een oppervlakkige oplossing. Dit beperkt zich namelijk meestal tot een nieuwe idee voor het handelen, met andere woorden een plannetje om iet anders te doen. Dit kan effectief zijn in relatief eenvoudige situaties, maar het betekent nog niet dat de coachee diepgaand aan het leren is.


In krachtgericht coachen zal de coach slechts kort de aandacht richten op een problematische situatie. De coach laat merken dat zij aanvoelt hoe vervelend de situatie was, maar vervolgens maakt de coach een essentiële switch: hoe zou de situatie idealiter gewild zijn.

In de psychologie is aangetoond dat mensen daardoor meer in hun kracht komen. Op die manier is het mogelijk om snel te herkennen waar de kwaliteiten van de coachee liggen.

Natuurlijk zijn we er daarmee niet. Er is meer nodig dan alleen een focus op kracht. Nog interessanter wordt het als we de vraag iets anders formuleren: hoe belemmert de coachee haar eigen kracht en hoe kan ze die hervinden?

Belemmerende overtuigingen komen vaak voor, eigenlijk bij ieder mens en de meeste belemmerende overtuigingen zijn onbewust. Ze kunnen in coaching wel bewust gemaakt worden en vervolgens overwonnen worden. Denk maar terug aan het voorbeeld van vorige keer.


Later zullen we lagen onderscheiden in het leerproces van de coachee en dan zullen we zien dat coaching die zich richt op de diepere lagen vaak tot fundamenteler oplossingen leidt, waarbij mensen hun potentieel veel meer benutten. Daarbij kun je bijvoorbeeld denken aan het verkrijgen van een totaal ander perspectief op de situatie. Zo’n perspectiefwisseling treedt zelden op als de coahcing zich vooral richt op een analyse van het probleem.

Krachtgericht coachen

2. Krachtgericht Coaching en de principes van Multi-level learning

Krachtgericht coachen is gebaseerd op een expliciete visie op leren en reflectie genaamd Multi-level learning (Korthagen & Vasalos, 2005; Korthagen, Kim & Greene, 2013).

Principes van multi-level learning:

  1. Veel handelen komt tot stand op basis van onbewuste bronnen in de persoon
  2. Die bronnen van het handelen kunnen van verschillende aard zijn:
    1. Denken (cognitief)
    2. Voelen (emotioneel)
    3. Willen (motivationeel)
  3. Cruciaal in leerprocessen is het spanningsveld tussen het potentieel van de persoon en de belemmeringen die dat potentieel onderdrukken
  4. Als dat spanningsveld wordt overwonnen, wordt de natuurlijke flow in de persoon hersteld.
  5. Om tot diepgaand leren en effectief handelen vanuit flow te komen is reflectie op de bronnen van het handelen en op het spanningsveld tussen potentieel en belemmeringen een essentieel element.
  6. Leren vindt altijd plaats op verschillende niveaus (lagen) in de persoon tegelijkertijd. Het is daarom van belang dat de reflectie meerdere lagen omvat. We spreken van kernreflectie als de diepere lagen in de persoon in de reflectie worden betrokken.
  7. Gevoelens en overtuigingen spelen een belangrijke rol in het bevorderen dan wel belemmeren van leren.

Krachtgericht coachen is gebaseerd op deze principes. De inbedding van krachtgericht coachen in een visie op leren is dan ook een essentieel kenmerk van de benadering.


Achter elk gedrag ligt een positieve intentie – ook ongewenst gedrag. Die positieve intentie kan er echter voor zorgen dat je belemmerd wordt om een nieuw gewenst gedrag aan te leren. Meer inzicht krijgen in deze positieve intentie door reflectie kan de belemmering wegnemen en het spanningsveld overwinnen, zodat de natuurlijke flow in de persoon hersteld wordt en deze kan toewerken naar het gewenste doel.


Voorbeeld: Hoe hoog leg je de lat?

Als je weet dat het realiseren van doelen veel voldoening geeft, besef je dat het belangrijk is om je doelen uitdagend te maken maar toch ook realistisch, anders zal je nooit het krachtige gevoel van voldoening bereiken. En toch … mensen stellen zich vaak onrealistische doelen. Het is interessant om te kijken welke positieve intentie hierachter schuil gaat.  Dit kan verschillend zijn afhankelijk van persoon: erkenning nastreven; anticiperen op toekomstige problemen; laten zien dat je veel in je mars hebt; …

Krachtgericht coachen

1. Uitgangspunten van Krachtgericht coachen

Krachtgericht coachen sluit aan bij de positieve psychologie en richt zich op het ontwikkelen van het potentieel van mensen. Er bestaan meerdere coaching benaderingen die zich richten op kracht. Vaak creëren die een onmiddellijk positief effect en soms een zekere “flow” bij de coachee. Echter, daarbij is niet zeker dat deze effecten duurzaam zijn. De benadering van krachtgericht coachen onderscheidt zich doordat de coachee leert om zelf die flow te creëren, door af te stemmen op het enige psychologisch kapitaal en zich niet te laten meeslepen in belemmeringen.

Aangetoond is dat dit leidt tot 3D-leren: leren dat diepgaand is en dat duurzaam in doorwerkt in gedrag.


We vatten nu de 3 uitgangspunten van krachtgericht coachen samen (Korthagen en Nuijten, 2016)

Het doel van krachtgericht coachen is om de kracht van de coachee aan te boren en de coachee te helpen eventuele belemmeringen te hanteren die de eigen kracht indammen.

 

Het gaat erom dat coachees leren om autonoom en zelfsturend te worden in het benutten van hun kracht en het hanteren van belemmeringen.

 

Krachtgericht coachen krijgt diepgang als er een inbedding is in authentiek contact.


Sommige mensen vatten de uitgangspunten van krachtgericht coachen verkeerd op. Zij menen dat mensen moeten leren om “positief te denken” en dat zij daardoor alles voor elkaar kunnen krijgen wat ze willen. Dit is niet de visie waar in krachtgericht coachen van wordt uitgegaan.

Mensen kunnen echter wel leren hun persoonlijke kwaliteiten zo goed mogelijk te benutten en daardoor een essentiële bron van vitale energie in henzelf aan te spreken.

Daardoor kunnen zij optimaal hun bijdrage leveren aan de wereld om hen heen. In deze visie kunnen mensen dus invloed hebben op het welzijn van anderen en op hun eigen welzijn door uit te gaan van kracht en mogelijkheden en door te leren adequaat om te gaan met belemmeringen.

Soms zijn problemen gewoon niet zomaar oplosbaar, maar kunnen mensen er toch anders, positiever mee leren omgaan. Daardoor ontwikkelen zij veerkracht, een belangrijk begrip uit de positieve psychologie. Dat is het vermogen om bij tegenslagen niet in een dip te raken, maar juist nieuwe mogelijkheden te zien en daaraan vorm te geven.

Krachtgericht coachen

Krachtgericht coachen in een notendop

Krachtgericht coachen 3

 

Krachtgericht coachen: Een aanpak voor diepgaand leren en effectief functioneren

Fred Korthagen en Ellen Nuijten

 

De essentie van krachtgericht coachen is het afstemmen op idealen en persoonlijke kwaliteiten, maar ook de bewustwording en het aanpakken van interne belemmeringen.

Sleutelvraag:
Hoe kan er optimaal gebruik gemaakt worden van iemands (kern)talenten en (kern)kwaliteiten, ook al zijn er belemmeringen en de context van werk of privéomstandigheden.

Soms vraagt het optimaal benutten van het innerlijk potentieel om stappen die de bestaande context doorbreken, maar vaak kunnen mensen ook meer tot hun recht komen binnen de context waarin zij zitten. Er is vaak meer mogelijk dan de meeste mensen zich realiseren.

De focus op kracht is echter niet zo evident is ons dagelijks leven.

Volg de komende weken mijn blog en kom meer te weten over:

  • Blog 1: Uitgangspunten van krachtgericht coachen
  • Blog 2: Krachtgericht coachen en de principes van Multi-level Learning
  • Blog 3: Probleemgericht versus Krachtgericht coachen
  • Blog 4: Versterken van Psychologisch kapitaal – versterken van flow
  • Blog 5: Wat zijn kernkwaliteiten?
  • Blog 6: Wat zijn Kerntalenten?
  • Blog 7: Inzetten van krachtgericht coachen